Quan điểm của Hội Quốc tế ngữ toàn cầu (UEA) về các quyền Ngôn ngữ.

1/11/2011

 

La starpunkto de 
Universala Esperanto-Asocio (UEA) 
pri lingvaj rajtoj

 

Lingvaj rajtoj estas esencaj por ĉiu popolo, sendepende de la grandeco de ties membraro. Tiu rajto devas esti protektata ĉefe por malgrandaj grupoj. Universala Esperanto-Asocio (UEA) subtenas minoritatajn lingvojn ekde pli ol 100 jaroj.
    La rajto de infanoj lerni sian gepatran lingvon kaj daŭrigi sian edukadon uzante sian gepatran lingvon, ne nur estas grava por ilia kulturo, sed estas fundamenta por ilia psika evoluo. Pluraj larĝskalaj studoj en multaj diversaj landoj demonstris, ke se indiĝenaj kaj minoritataj infanoj estas edukataj ĉefe uzante sian gepatran lingvon, kiel lingvon de la instruado dum la unuaj 6-8 jaroj (kun samtempa, bona instruado de la reganta lingvo kiel dua lingvo, fare de dulingvaj instruistoj), ilia ĝenerala progreso estas pli bona kaj ili lernas la regantan lingvon pli bone ol se ilia instruado okazus per la reganta lingvo. Se ilia instruado en la gepatra lingvo okazas nur dum unu aŭ du jaroj, kaj poste ili devas transiri al la uzo de la reganta lingvo, eble ili bone sukcesas tiel komence, sed ĉirkaŭ ekde la kvara lernojaro, ilia progreso malrapidiĝas, kaj la diferenco inter ili kaj la infanoj parolantaj denaske la regantan lingvon plukreskas. 
Ankaŭ tio estas grava ke la homoj kapablu komuniki je diversaj niveloj. UEA rekomendas lerni 2, 3 aŭ 4 lingvojn, laŭ la cirkonstancoj, t.e.

  1. la gepatran lingvon
  2. la regionan lingvon, se malsamas
  3. La nacian lingvon, se malsama ol la du unuaj

4. internacian lingvon, kiu apartenas al neniu nacio, kaj kio estas: Esperanto. 
Esperantistoj scias, ke kiam multnacia grupo uzas neŭtralan, komunan lingvon, la kvalito de la komunikado estas ege specifa. La fina celo de Esperanto estas strebi al paco inter popoloj, plifaciligante la komunikadon kaj igante tion pli justa. Uzo de komuna lingvo evitas tian situacion, en kiu la personoj uzantaj sian gepatran lingvon havas grandegan avantaĝon super la aliaj. 
    Ni dezirus ke Unuiĝintaj Nacioj pripensu tiun temon koncerne siaj propraj kunvenoj. La diferenco estas tre evidenta kiam oni aŭdas partoprenantojn, kiuj sin esprimas en la angla, la franca aŭ la hispana, kaj por kiuj tiu estas ĉu la dua, ĉu la tria lingvo. Kiam parolanto ekparolas uzante sian gepatran lingvon, ofte la diferenco estas impresa - kion li diras, havas multe pli da pezo kaj multe pli allogas la atenton, ol parolanto kiu utiligas fremdan lingvon. 
    La granda espero de Esperantistoj estas ke la mondo iĝas pli paca loko, kaj ni kredas ke efika komunikado ludas tre grandan rolon por atingi tiun celon. 
Referenco: Deklaro pri rajtoj de personoj apartenantaj al naciaj aŭ etnaj, religiaj kaj lingvaj minoritatoj, adoptita de la Ĝenerala Asembleo, rezolucio 47/135, je la 18-a de decembro 1992.

Fonto : La Ondo de Esperanto

 

 

             Quan điểm của Hội

   Quốc tế ngữ toàn cầu (UEA)

          về các quyền Ngôn ngữ.

 Những quyền ngôn ngữ là tinh hoa của mỗi dân tộc, không phụ thuộc vào việc số lượng người của dân tộc đó nhiều hay ít. Quyền này phải được bảo hộ chủ yếu cho các tộc ít người. Hội QTN toàn cầu (UEA) ủng hộ các ngôn ngữ thiểu số từ hơn 100 năm nay.

Quyền của trẻ em được học tiếng mẹ đẻ và kéo dài suốt quá trình học tập bằng tiếng mẹ đẻ, không chỉ quan trọng cho văn hóa của các em mà còn là cơ sở cho sự phát triển tinh thn của các em nữa. Nhiều sự nghiên cứu rộng rãi tại nhiều nước khác nhau đã chứng minh được rằng,  nếu các em nhỏ bn x  và các dân tộc ít người được dạy chủ yếu bằng tiếng mẹ đẻ là thứ tiếng chính thống trong việc giáo dục trong thời gian từ 6 đến 8 năm đầu tiên (đồng thời chịu một nền giáo dục tốt bằng tiếng phthông của kẻ thống trị làm ngôn ngữ thứ hai, do các giáo viên dạy song ngữ), sự tiến bộ nói chung của các em sẽ tốt hơn là nếu các em chỉ học tiếng ph thôngngay từ đầu. Nếu việc giáo dục các em bằng tiếng mẹ đẻ chỉ diễn ra trong một hoặc hai năm đầu rồi sau đó các em phải chuyển sang học tiếng của kẻ thống trị thì có thể lúc đầu các em cũng tiến bộ nhanh nhưng khoảng từ năm học thứ tư trở đi thì sự tiến bộ của các em có phần chững lại và khi đó thì sự khác biệt giữa các em này với những đứa trẻ bẩm sinh đã nói tiếng của kẻ thống trị nảy sinhmnh thêm. Điều này cũng quan trọng vì rằng con người có khả năng truyền thông, giao tiếp theo nhiều cấp độ khác nhau.UEA khuyến cáo nên học 2, 3 hoặc 4 ngôn ngữ tùy theo hoàn cảnh, cónghĩa là:

1.-Tiếng mẹ đẻ

2.-Tiếng địa phương (nếu tiếng địa phương lại không phải là tiếng mẹ đẻ)

3.-Tiếng quốc gia (nếu không phải là hai thứ tiếng trên)

4.-Tiếng quốc tế, thứ tiếng này không liên quan gì đến bất cứ tiếng dân tộc nào, đó chính là QTN Esperanto.

Các nhà QTN đều biết rằng khi nào mà nhiều nhóm các dân tộc cùng dùng một ngôn ngữ chung, trung lập thì chất lượngcủa việc truyền thông, trao đổi là hết sức hữu hiệu. Mục đích cuối cùng của Esperanto là nỗ lực tiến tới hòa bình giữa các dân tộc, làm cho việc giao lưu ngày càng dễ dàng hơn và công bằng hơn. Dùng một ngôn ngữ chung như vậysẽ tránh được cái tình trạng là trong khi giao tiếp, kẻ nói bằng tiếng mẹ đẻ của mình bao giờ cũng có sức mạnh áp đảo lên trên người khác.

Chúng ta mong muốn rằng Liên hiệp quốc hãy suy nghĩ thấu đáo về vấn đề này có liên quan đến các cuộc họp của chính mình. Sự khác biệt sẽ là rõ ràng, hiển nhiên khi các đại biểu dự hội nghị diễn đạt bằng tiếng Anh, tiếng Pháp hay tiếng Tây-ban-nha còn đối với ngườikhác thì đó lại là ngôn ngữ thứ hai hoặc thứ ba Một khi diễn giả bắt đầu dùng tiếng mẹ đẻ để nói thì sự khác biệt thường rất ấn tượng - điều họ nói s cótrọng lượng hơn và có sức lôi cuốn hơn so với các diễn giả nói bằng tiếng ngoại quốc.

Niềm hy vọng lớn lao của các nhà QTN là thế giới trở nên một chốn hòa bình hơn nữa, và chúng ta tin rằng sự giao lưu hiệu quả s đóng vai trò to lớn để đạt được mục đích này.

Tham khảo: Tuyên bố về các quyền con người thuộc các dân tộc lớn và cácnhóm thiểu s v sắc tộc, tôn giáo hay ngôn ngđược thông qua bởi Đại hộiđồng LHQ. Ngh quyết s 47/135, ngày18-12-1942 .

 

Nguồn: Tạp chí La Ondo de Esperanto

Hồng Hạc và Lương Ngọc Bảo dịch

 



Nguồn: aktivulo.com
Tiếng Việt - Esperanto

  

Thông tin thời tiết