GÓP PHẦN XÂY DỰNG MỘT XÃ HỘI QUỐC TẾ HÀI HÒA (1)

1/11/2011

Dennis Keefe phỏng vấn nhà văn Trung quốc Lý Sĩ Tuấn, viện sĩ và Hội viên Danh dự UEA, nổi tiếng với bút danh Laŭlum cho tạp chí của chúng ta.

 

 Chúng ta hãy bắt đầu bằng câu hỏi mang tính lịch sử: Nhiều nhà quốc tế ngữ nhớ kỹ tạp chí El Popola Ĉinio (EPĈ). Ông đóng vai trò nào trong tạp chí đó?

  Tôi là một trong ba phó tổng biên tập kể từ những năm của thập niên tám mươi.

  . Người ta thích văn phong ngôn ngữ đẹp và đơn giản của EPĈ. Bằng phương pháp nào ông và các tác giả khác đã đạt được những thành tựu ấy?

  Tôi học điều nầy từ  Zamenhof, Kabe, Julio Baghy và các nhà tu từ khác của Esperanto.

  . Hiện nay có phiên bản mạng của EPĈ, cùng việc xuất bản thưa thớt bằng giấy và địa chỉ mạng www.espero.com.cn  Theo ông, liệu lúc nào đó phiên bản giấy truyền thống  có thể trở lại không?

  Để giúp đở việc xuất bản tờ báo này, cần đủ nhiều người đặt mua. Trong những năm của thập niên sáu mươi EPĈ có hơn mười ngàn  người đặt mua báo và số lượng xuất bản lúc đó lên tới hai mươi ngàn bản. Nhưng số lượng người đặt mua dần dần bớt đi, có lẽ vì tính hamđọc sách của thế hệ trẻ đã thay đổi, do sự phát triển của truyền hình, đỉa compact  (CD), đỉa ghi hình kỹ thuật số (DVD), và nhất là internet. Để phát triển công  việc xuất bản các sản phảm Esperanto , việc ham mê đọc  và mua sách Esperanto cần dược tăng cường hơn.

  . Bằng cách nào ông  biết đến Esperanto?

  Tôi tìm hiểu Esperanto từ năm 1935 và bắt đầu học vào năm 1939 vì lẽ  Esperanto là “ ngôn ngữ lý tưởng cho việc trao đổi quốc tế”.

 . Làm thế nào ông đã đi sâu đến thế trong việc học Esperanto ?

  Tôi thường xuyên sử dụng Esperanto  trong việc trao đổi  thư từ quốc tế và có được nhiều bạn bè  các nước khác nhau. Tôi đọc và học nhiều và từ năm 1950  tôi đã chú tâm đến Esperanto như một người lao động chuyên nghiệp Esperanto .Tại sao tôi đã trở thành nhàchuyên nghiệp về Esperanto? Bởi vì ở Trung Quốc có rất nhiều người nổi tiếng trong phạm vi chính trị, văn hóa và văn chương  ủng hộ Esperanto, và dưới ảnh hưởng của họ tôi đã học và bắt đầu sử dụng ngôn ngữ này trong  những năm của thập niên bốn mươi. Esperanto đã mở rộng tầm hiểu biết của tôi và đã giúp tôi tìm hiều thế giới. Các bạn thư hữu của tôi đã cho tôi thấy, họ là người như thế nào và họ muốn gì. Tôi đã đi đến kết luận rằng, nhân dân toàn thế giới mong muốn tình hữu nghị và hòa bình. Tôi đã thấy trong thực tế giá trị to lớn của Esperanto mà không chỉ là ngôn ngữ mà còn mang  lý tưởng cao thượng : là chủ nghĩa nhân ái có giá trị đối với thế giới  với các cuộc chiến không ngừng. 

. Ông là thành viên Viện hàn lâm  Esperanto.

Một nhà QTN nói tiếng Trung Quốc có thể bổ sung được gì cho các nhà ngôn ngữ học và những người nói các tiếng châu Âu chính?    Esperanto theo quy tắc, đơn giản và  uyển  chuyển tuy nhiên không phải  tuyệt đối đúng quy tắc, cũng chẳng hoàn toàn nhất quán và dạng động từ phức hợp  “esti –anta, -ata v.v.. là không đơn giản đâu. Ví dụ số từ của Esperanto thì không  thống nhất. Những dạng danh từ:  miliono đòi hỏi “da” * nhưng mil, cent và dek thì không . Thứ một nghìn , thứ một trăm, thứ mười là số từ thứ tự, còn  thứ một triệu, thứ một tỉ  thứ triệu triệu thì không. Liệu có đáng tập hợp lại việc sử dụng các từ này không ? Tại sao người ta cũng không thể dùng “ kelka” ( tính từ phiếm chỉ số lượng có nghĩa một chút nào đó, một số, một vài) như số từ thứ tự? Tại sao

 

Nguồn: aktivulo.com
Tiếng Việt - Esperanto

  

Thông tin thời tiết